Đám cưới chuột tranh đông hồ

Đằng sau tích ăn hỏi chuột trên bức ảnh dân gian Đông hồ nước của nước ta là một chuỗi hầu như va đập và ảnh hưởng từ văn hóa dân gian trung quốc mà ngày nay, fan ta còn chưa giải thích được một bí quyết tường tận.

Bạn đang xem: Đám cưới chuột tranh đông hồ


*
Chuột đón dâu. Tranh giảm giấy dân gian Trung Quốc.Những biên chép trong văn tự cổ

Trong văn hóa truyền thống dân gian Trung Quốc, đám cưới chuột là một phong tục tương đối phổ biến. Theo nhà nghiên cứu và phân tích Tạ Xương tuyệt nhất trong cuốn “Phong tục dân gian cùng nghệ thuật đám cưới chuột” thì tập tục này đã có tìm thấy ở hơn 100 thị trấn lị trực thuộc 19 thức giấc thành của Trung Quốc. Bởi tập tiệm sinh hoạt của từng địa phương khác nhau nên thời gian diễn ra tập tục đám hỏi chuột cũng rất đa dạng. Như nghỉ ngơi Thương Lạc tỉnh Thiểm Tây, ngày chuột ban đầu đi hỏi vợ được chỉ ra rằng ngày 23 tháng chạp, trùng với ngày táo bị cắn quân lên chầu Thượng đế. Ở Hồng Động tỉnh tô Tây, Vũ Hán tỉnh hồ Bắc, Quảng An tỉnh giấc Tứ Xuyên… thì lại diễn ra sau một ngày tức 24 tháng chạp. Còn làm việc Tô Châu thức giấc Giang Tô, mặt hàng Châu tỉnh phân tách Giang, Miên Dương thức giấc Tứ Xuyên, Thụy Kim tỉnh giấc Giang Tây… thì lại ra mắt vào đêm trừ tịch. Với huyện Võ Tiến thức giấc Giang Tô, Long Du tỉnh tách Giang… thời điểm chuột lấy vợ bắt đầu từ ngày mùng 1 tháng giêng. Còn tại Cao Hùng, Đài Nam… thuộc Đài Loan thì lại bắt đầu từ ngày mùng 3 mon giêng. Mà lại tựu trung dân gian cho rằng thời gian bắt đầu diễn ra hôn lễ của họ nhà loài chuột sẽ kéo dãn từ ngày 23 tháng chạp cho đến hết ngày mùng 2 tháng 2, tức kéo dãn dài khoảng hơn một tháng. Tại sao đám hỏi chuột lại diễn ra trong khoảng thời gian đó? vì theo tín ngưỡng dân gian, ngày 23 tháng chạp là ngày táo khuyết quân cùng chư thần lên chầu Thượng đế, chính là quãng thời hạn địa giới rơi vào tình thế tình trạng “vô thần”, tức không có thần linh cai quản, đề xuất họ nhà chuột bắt đầu nhân thời cơ này để tổ chức triển khai đám cưới.

Sự phá hủy của chủng loại chuột đặc biệt quan trọng ở các giang sơn sống dựa hầu hết vào nông nghiệp & trồng trọt đã gây nên một tâm lý vừa căm ghét vừa e sợ. Ở Trung Quốc, câu hỏi thờ con chuột đã thấy ghi chép từ bỏ thời Đường, thần chuột từng được điện thoại tư vấn là test thần, Tý thần giỏi Đại Hao Tinh Quân, chữ Hao trong từ hao tổn, tức vị thần chủ trì vấn đề hao tổn lương thực do loài chuột gây ra. Nhưng trái lại tại một trong những nơi dân gian quan niệm rằng đơn vị nào kho đụn rất đầy đủ thì chuột new ghé thăm, yêu cầu chuột cũng đều có khi được xem là thần Tài. Bên cạnh đó chuột là loài đi đầu trong mười hai nhỏ giáp, chữ Tý chỉ loài chuột còn một âm không giống là Tử, tử nghĩa là con trai, cũng tức là con cháu, nên được sử dụng tượng trưng cho việc con lũ cháu đống. Cũng do lẽ đó nên trong ý niệm dân gian trung hoa chuột là loại vừa đáng ghét lại vừa đáng quý.

Thư tịch sớm nhất có thể viết về đám hỏi chuột là sách Dương Châu tủ chí khắc năm Vạn kế hoạch thứ 33 đời Minh. Sang mang lại thời Thanh, chi phí Vịnh (1759 – 1844) đang nhắc lại bài toán này trong truyện “Thử thực tiên thảo” (chuột nạp năng lượng cỏ tiên) trong sách Lý viên tòng thoại.

*
Đám cưới chuột. Tượng đất màu. Bảo tàng Sắc Lặc Xuyên tỉnh giấc Nội Mông, Trung Quốc.Không ai rõ tập tục đám hỏi chuột ban đầu xuất hiện đúng mực vào thời hạn nào, mà lại nó đã được nhắc đến không hề ít trong những thư tịch từ nửa thời Thanh cho đến Dân quốc. Sách Vạn Tuyền thị trấn chí xung khắc năm Càn Long thiết bị 10 tại tỉnh Hà Bắc viết: “Ngày mùng 10 tháng giêng có cách gọi khác là ngày thập chí, tục truyền là ngày chuột cưới vợ. Hôm đó những nhà hầu như rải thóc gạo ra mảnh đất trống và thắp hương khấn chuột”. Sách Loan Châu thị trấn chí khắc năm quang quẻ Tự thiết bị 24 cũng trên tỉnh Hà Bắc mang đến biết: “Ngày 25 mon giêng tục call là ngày con chuột lấy vợ. Vào ngày nay người ta lấy gạo nếp tế thần chuột, cho đến khi trời buổi tối không được thắp đèn đốt lửa”. Sách Giang Hạ huyện chí tương khắc năm Đồng Trị trang bị 8 viết: “Tối 24 mon chạp là thời gian chuột gả con. Các nhà phần lớn rắc bánh với hoa giấy ở phần lớn chỗ tối, tục call là thiêm tương”. Vào thời hạn này không được phép giã, mài hay khiến tiếng động, nếu như không sẽ làm cho kinh động cho chuột khiến cho chúng con quay ra phá hoại”. Sách Thụy Kim thị trấn chí tương khắc năm quang quẻ Tự thứ nhất tại Giang Tây cũng viết: “Đêm trừ tịch phụ nữ phải mau chóng tắt đèn nến, kế tiếp lấy bột yên bỏ ra (một trang bị bột dùng để trang điểm) đút xuống gầm giường”. Sách Quảng An tân chí tự khắc lại năm Dân quốc sản phẩm 16 tại Tứ Xuyên viết: “Đêm ngày 24 tháng chạp theo lệ cắm hoa màu với nến trái (?), điện thoại tư vấn là tục loài chuột gả con”. Tại Đài Loan, các sách Cơ Long thị xã chí, Vân Lâm huyện chí cảo, Đài nam giới thị chí…đều chép: “Ngày mùng 3 tháng giêng, tục truyền là ngày con chuột cưới vợ. Khi trời tối cần sớm tắt đèn đi ngủ, đồng thời trong nhà đề xuất rắc muối và gạo call là lão thử phân tiền (phát tiền đến chuột)”. Sách Mễ đưa ra huyện chí khắc tại Thiểm Tây cũng viết: “Ngày mùng 10 mon giêng, tục call là ngày chuột lấy vợ, tối hôm đó người ta lấy đồ ăn rắc vào xó nhà, call là rải đường mang đến chuột”. Vì sao vì sao lễ cưới của họ nhà loài chuột lại luôn diễn ra vào buổi tối, sách Hoài Dương hương thôn phong thổ ký kết khắc năm Dân quốc sản phẩm 23 trên tỉnh Hà Nam mang lại hay: “Chuột cử hành hôn lễ không giống như người, chỉ có thể làm vào chỗ buổi tối tăm, ví như thấy ánh sáng liền nhanh chóng dừng ngay. Bé người họ nếu thắp đèn xông nến gây cản trở hôn lễ của chuột sẽ bị chuột năm đó quấy phá”.

Khi đem so sánh với bức tranh đám cưới chuột của cái tranh dân gian Đông Hồ, ta có thể thấy rõ sự tương đương với tía bức đám hỏi chuột của Trung Quốc, một là của mẫu tranh Cựu Giáo Trường trên Thượng Hải, hai thuộc dòng tranh Than Đầu tại hồ Nam cùng ba là dòng tranh Chương Châu tại Phúc Kiến.

Xem thêm: Top 10 Camera Chống Trộm Báo Qua Điện Thoại, Camera Chống Trộm Là Gì

Chính vì lo âu sự tàn phá của loài chuột mang lại vậy cần ở nhiều vùng miền khác nhau trên lãnh thổ trung hoa người ta giữ truyền tương đối nhiều các điều cấm kỵ trong ngày chuột mang vợ. Sách đần thành thị trấn chí tự khắc năm quang Tự sản phẩm công nghệ 21 tại Hà phái nam viết: “Tối ngày 17 tháng giêng dân gian tránh đốt đèn để không ngăn trở hôn lễ của chuột”. Sách An Cơ thị xã chí tự khắc năm Dân quốc đồ vật 14 tại Thiểm Tây cũng mang đến rằng: “Ngày mùng 10 tháng giêng điện thoại tư vấn là ngày loài chuột lấy vợ. Buổi tối hôm đó tín đồ ta đề xuất sớm tắt đèn đi ngủ để chưa phải kinh động mang đến chuột”. Ngoài ra trong ngày nay dân gian còn truyền nhau tương đối nhiều điều cấm kỵ khác như thiếu phụ không được đụng dao kéo xuất xắc kim chỉ, ko được ngồi truyện trò lâu, ko được tạo huyên náo, ko múc nước, ko đào xới, đẽo gọt hay băm chặt, không ăn kê hay cháo kê, đàn bà phải chứa giấu áo xống thật cẩn thận, không để con nít vì tò mò mà lẻn đi xem con chuột lấy vợ, hay thậm chí dặn trẻ con phải chứa kỹ rất nhiều đôi giầy thêu, còn nếu không lũ chuột sẽ nạp năng lượng cắp để triển khai kiệu hoa đi đón dâu…

Câu chuyện con chuột gả con

Không thể biết chuyện loài chuột gả con gồm trước xuất xắc tục lệ ăn hỏi chuột có trước. Nhưng mẩu truyện dân gian loài chuột kén rể cho bé đã thấy xuất hiện ở không hề ít nền văn hóa truyền thống khác nhau, còn tập tục liên quan đến ăn hỏi chuột thì mới chỉ thấy phổ biến tại Trung Quốc. Câu chuyện chuột kén chọn rể tức thì trên lãnh thổ trung quốc cũng sẽ thấy mở ra nhiều dị bản, trong đó thịnh hành nhất là hai cốt truyện được lưu truyền tại huyện Toại Minh tỉnh Tứ Xuyên với huyện Thiệp thức giấc Hà Bắc. Ở thị xã Toại Minh tỉnh giấc Tứ Xuyên câu chuyện được đề cập như sau. Tất cả một mái ấm gia đình chuột nọ bao gồm cô đàn bà đến tuổi gả chồng. Cha mẹ rất yêu thương cô, mong kiếm cho con gái một bậc nhân vật đại trí đại dũng. Bà mẹ bèn nghĩ, bên trên đời chỉ có mặt trời là xứng đáng hơn cả, bèn tìm đến hỏi ý kiến Mặt trời. Phương diện trời ngự sinh sống trên cao thấy vậy ngay thức thì thoái thác rằng: “Ta thì không được rồi, ta mà gặp mây liền bị mây bít khuất ngay”. Chuột mẹ nghe bao gồm lý, bèn mang đến hỏi chủ kiến mây, mây nghe vậy cũng tất tả từ chối: “Ta nào bao gồm được, ta mà gặp gió là bị gió thổi chảy ngay”. Chuột chị em thấy cũng đúng, bèn cho hỏi gió, gió nghe dứt cũng cấp tốc trí thoái thác rằng: “Ta cũng nào có khả năng gì, ta mà gặp tường là bị ngăn chặn ngay”. Chuột bà mẹ lại nghe lời gió đến chạm chán tường, tường nghe kết thúc cũng gấp xua tay: “Ta à, ta mà gặp họ chuột những người là bị khoét thủng ngay”. Chuột bà bầu nghe xong hốt nhiên bừng tỉnh, hóa ra bậc đại trí đại dũng trên trần thế này không có ai khác chính là họ loài chuột nhà ta, tiếp nối bèn kiếm ngay đến cô phụ nữ một đại trượng phu rể chuột.

*
Dòng tranh Chương Châu, Phúc Kiến.Câu chuyện của thị xã Thiệp thức giấc Hà Bắc về đại thể cũng giống mẩu chuyện trên, chỉ gồm khác một chút là nhân vật Mặt trời được thay thế sửa chữa bằng phương diện trăng và dứt thì không tồn tại hậu bằng. Chuyện là sau khi được tường bảo nên quay về với họ bên chuột, chuột bà bầu liền tìm tới một anh chàng mà bà đến là xứng danh hơn cả. Vừa đặt sự việc xong anh chàng chuột liền không đồng ý rằng: “Tôi làm cho sao xứng danh làm bậc anh hùng đại trí đại dũng mang lại được, tôi mà chạm chán mèo là mất mạng ngay”. Chuột chị em nghe chấm dứt bỗng như bừng tỉnh: “Đúng rồi, nạm mà ta ko sớm nghĩ ra, chỉ có mèo mới xứng đáng nhất với con gái ta”. Nói xong cả nhà liền rước cô đàn bà yêu quý đến reviews mèo. Nhưng ngờ đâu mèo ta vừa thấy gia đình chuột lục tục kéo cho tới thì chẳng chờ nghe giãi bày, tức thì vồ rước chuột chị em và cô phụ nữ tha đi mất.

Câu chuyện con chuột gả bé không những thịnh hành ở trung hoa mà còn thấy lộ diện ở khá nhiều các quốc gia ở kề bên như Nhật Bản, Hàn Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Sri Lanka… Về đại thể thì siêu giống nhau, chỉ có nhân vật tường là được sửa chữa thay thế bằng đối tượng người tiêu dùng khác, cùng với Nhật Bản, tường được thay bằng thành quách, với nước hàn và Triều Tiên được thay bằng pho tượng Di Lặc đá, còn với Ấn Độ thì thay bằng trái núi. Một dị phiên bản phổ trở thành khác được giữ hành tại china có kết cấu nội dung giống như là truyện Miêu hiệu (đặt tên mang lại mèo) được lưu lại trong vào sách Ưng hài lục của lưu lại Nguyên Khanh đời Minh, chuyện rằng: “Nhà Tề Yểm gồm nuôi một con mèo, từ bỏ thấy là đồ hiếm có, bèn đặt tên là Hổ miêu. Một vị khách hàng thấy vậy liền cho rằng hổ tuy dũng mãnh nhưng ko thần kỳ bằng rồng, vậy nên được sắp xếp tên là Long miêu. Vị khách khác nghe vậy lại nói rồng tuy thần thông rộng hổ kết thúc nếu bay thăng thiên thì mây lại chẳng cao hơn sao, vậy không bằng đặt tên là Vân miêu. Một fan khác nữa thấy vậy lại nói mây tuy che trời nhưng lại không địch nổi gió, vậy nên đặt tên là Phong miêu. Fan nữa lại nói gió mặc dù thế nhưng lại bị chặn bởi vì tường, làm sao bằng tường đến được, vậy nên đặt tên là Tường miêu. Rồi fan nữa lại nhận định rằng tường tuy vững chắc và kiên cố xong con chuột lại khoét được tường, vậy nên được đặt tên là thử miêu. Có người lớn tuổi thôn đông nghe chuyện ngay tắp lự cả cười: “Ha ha! Bắt chuột là mèo, mèo vẫn luôn là mèo, việc gì đề xuất đánh mất phiên bản thân như vậy”. Đọc hoàn thành câu chuyện bên trên ta hoàn toàn có thể nhận ra một phiên bạn dạng được lưu giữ hành rộng thoải mái ở Việt Nam mang tên “Mèo lại hoàn mèo”, ngừng câu chuyện chuột gả con tất cả được viral sang Việt Nam hay là không thì hiện tín đồ viết vẫn trước đó chưa từng nghe qua.

*
Dòng tranh Cựu Giáo Trường, Thượng Hải.

Tranh dân gian về đề tài đám hỏi chuột

Các cái tranh niên họa (tranh tết) khét tiếng tại china như loại tranh Dương Liễu Thanh trên Thiên Tân, tranh Võ Cường thức giấc Hà Bắc, tranh Đào Hoa Ổ tại đánh Châu thức giấc Giang Tô, tranh Cựu Giáo Trường trên Thượng Hải, tranh Than Đầu tại Long Hồi tỉnh hồ nước Nam, tranh Miên Trúc tại Tứ Xuyên, tranh Tân Giáng tại tô Tây, tranh Bình Độ tại đánh Đông, tranh Chương Châu tại Phúc Kiến…đều từng bao gồm tranh đầu năm về đề tài ăn hỏi chuột. Các dòng tranh này hầu như thịnh phát bên dưới thời Thanh nên các bức họa ăn hỏi chuột thường không có niên đại sớm hơn thế kỷ 18.

Khi đem so sánh với bức tranh đám hỏi chuột của dòng tranh dân gian Đông Hồ, ta hoàn toàn có thể thấy rõ sự tương đồng với cha bức ăn hỏi chuột của Trung Quốc, một là của cái tranh Cựu Giáo Trường tại Thượng Hải, hai được coi là dòng tranh Than Đầu tại hồ nước Nam với ba thuộc dòng tranh Chương Châu tại Phúc Kiến. Giả dụ so với bức đám hỏi chuột của chiếc tranh Than Đầu ta rất có thể thấy sự tương đương là tương đối lớn, từ tía cục, vị trí tương tự như vai trò của các nhân vật, thì với chiếc tranh Cựu Giáo Trường cùng Chương Châu sự tương đồng này còn có phần ít hơn, mà lại về bố cục tựu thông thường vẫn phân ra hai con đường nhân vật nhà đạo, tuyến trên là team ngũ dưng lễ mang đến mèo, tuyến dưới là đoàn nghi trượng rước dâu. Cùng với tranh của Cựu Giáo Trường với Chương Châu, chú rể cưỡi cóc, còn tranh của Than Đầu, chú rể gửi sang cưỡi ngựa. Thiệt không cạnh tranh để nhận ra bức đám hỏi chuột của cái tranh Đông Hồ nước ta đã chịu ảnh hưởng từ loại tranh làm sao của Trung Quốc, tuy thế từ khi nào và theo cách thức nào mà tranh đầu năm Than Đầu của tỉnh hồ nước Nam lại rất có thể lan truyền sang vn vẫn là điều hiện chưa tồn tại lời phân tích và lý giải thỏa đáng. Chỉ biết rằng dòng tranh Than Đầu hồ Nam ban đầu manh nha từ quy trình tiến độ cuối Minh đầu Thanh, sau đó phát triển thịnh trị từ trung kỳ công ty Thanh cho đến Dân quốc. Vào trong những năm đầu Dân quốc số hộ làm tranh tết trên trấn Than Đầu lên đến 108 hộ với trên 2000 nhân công, sản lượng hằng năm bao gồm khi đạt tới mức ba mươi triệu bạn dạng in, đáp ứng nhu mong tranh đầu năm trên hầu khắp bờ cõi Trung Quốc. Trong bối cảnh thịnh phát như vậy, việc các đồ án niên họa của chiếc tranh Than Đầu đã theo chân Hoa kiều lan tới các quốc gia sát bên trong đó có vn là điều không có gì lạ.

Tuy nhiên cũng như mọi sự ảnh hưởng qua lại giữa những nền văn hóa, bao giờ sau lúc thâm nhập vào một trong những nền văn hóa truyền thống khác, thành phầm ngoại lai sẽ bị biến dị một phần, rất có thể về hiệ tượng và thậm chí là là cả nội dung. Cùng với trường vừa lòng bức tranh đám hỏi chuột của Việt Nam, rõ ràng sự biến dị này có thể được thấy rõ, điển hình nổi bật trong bộ đồ của chú rể, sản xuất hình nhân vật với hàng chữ chú thích. Trong bố đồ án của Trung Quốc, lễ đồ gia dụng được con chuột dâng lên mèo tất cả gà và cá, có vẻ như vấn đề này hơi vô lý, bởi trong thực tế với kích thước của chính mình gà không phải là bé mồi được nhắm tới của mèo, nỗ lực nên có lẽ rằng vì lý do đó mà các tác giả việt nam đã cầm gà bằng chim? Còn bộ đồ của chú rể, sống tranh china ta thấy rõ là phục trang đời Thanh, còn sang vn trang phục đã biến thành quan phục, hoàn toàn có thể nhận ra qua mũ ô sa cánh chuồn, lắp thêm mũ nhưng thường dân không khi nào được đội.

*
Dòng tranh Đông Hồ, Việt Nam.Ở đây bao gồm một câu hỏi đặt ra là, liệu có thể căn cứ vào bức tranh đám cưới chuột của Đông hồ nước để biết thêm về nghi thức rước dâu của người việt nam thế kỷ 18, 19 giỏi không. Theo người viết thì không, vì hiện không có bất cứ bằng triệu chứng nào chứng tỏ người Việt từng rước dâu bằng kiệu hoa còn chú rể thì cưỡi ngựa và đội mũ ô sa trong ngày thành thân cả. Ngay lập tức cả chi tiết hai chú loài chuột thổi kèn tỏa nột, một vật dụng kèn thông dụng trong các nghi lễ của Trung Quốc, thì cũng không thể căn cứ vào đó để cho rằng các loại kèn này đã từng xuất hiện thêm trong đám hỏi của tín đồ Việt. Nhưng tất cả một điểm xứng đáng chú ý, một hệ quả của sự việc tiếp thay đổi văn hóa rất đáng lưu tâm, đó là dòng chú thích bằng chữ Hán bên trên cùng. Trong vật án của chiếc tranh Than Đầu ta thấy những chữ: “Sở phái mạnh Than trấn, tân tương khắc lão demo thú thân toàn bản”, “Nhạc ti”, “Tống lễ”, “Miêu nhi”, “Đả đăng”, “Kiệu phu”, “Đả thái”, “Minh kim”. Trong đồ gia dụng án của việt nam ta thấy các chữ: “Miêu”, “Tống lễ”, “Tác nhạc”, “Lão thử thủ thân”, “Chú tế”, “Nghênh hôn”. Hai các từ “Lão demo thủ thân” và “Lão thử thú thân” thoạt nghe thì có vẻ như giống nhau nhưng lại khác nhau trọn vẹn về nghĩa. “Lão test thú thân” trong vật án của china nghĩa là chuột cưới vợ, chữ thú vào từ hôn thú, giá chỉ thú, nhưng “Lão thử thủ thân” trong thứ án của nước ta lại với nghĩa là loài chuột phòng thân hay chuột giữ mình, chữ thủ vào từ phòng thủ, ráng thủ. Phải chăng các tác giả nước ta đã khôn khéo gửi gắm ngụ ý, khiến cho một sự liên đới hóm hỉnh giữa mẫu chuột dâng lễ đến mèo và việc chuột chống thân để nói lên hiện thực xã hội, nếu vậy đó quả là một sự đổi mới thú vị.

Sau khi tranh tết ăn hỏi chuột được phổ cập rộng rãi, những dòng tranh dân gian tại trung quốc đã nhân đó trở nên tân tiến nhiều đồ vật án không giống nhau mang đề tài ăn hỏi động thiết bị như “Cáp mô thủ thân” (đám cưới cóc nhái) của hai mẫu tranh Dương Liễu Thanh ở Thiên Tân với Võ Cường tỉnh Hà Bắc, tranh “Thủy thú nghênh thân” (thủy tộc đón dâu) của mẫu tranh Võ Cường tốt bức “Ma tước giá nữ” (đám cưới chim sẻ) của loại tranh Miên Trúc tỉnh giấc Tứ Xuyên.

Ngoài sự lan tỏa trong dòng tranh dân gian, công ty đề đám cưới chuột còn mở ra rất liên tiếp trong thẩm mỹ và nghệ thuật tranh giảm giấy trên Phúc tô tỉnh sơn Đông; An Trí, Lạc Xuyên tỉnh Thiểm Tây, hay trong những đồ án tranh thêu, khuôn có tác dụng bánh và nghệ thuật tượng khu đất dân gian tại Bắc Kinh, với không chỉ dừng lại ở đó, lúc này nó đã vượt ra phía bên ngoài rào cản của không gian hai chiều để hiện hữu trong các tiệc tùng, lễ hội và nghệ thuật sân khấu đương đại như một di sản luôn luôn phải có của văn hóa truyền thống Trung Quốc truyền thống.□

Tài liệu tham khảo:

Trung Quốc niên họa nghệ thuật sử. Bạc tình Tùng Niên. Hồ Nam thẩm mỹ xuất bạn dạng xã. 2007.

Lão demo thú thân đích dân tục hòa nghệ thuật. Tạ Xương Nhất. Trung quốc quốc tế tiếp thị xuất phiên bản xã. 2005.